O Gou

garnitura matora

Nije sasvim jasno kada je Weiqi nastao u Kini, ali se nešto pouzdanije zna da se u Koreji Baduk pojavio tokom V veka, dok je u Japan Go stigao tri veka kasnije. Pretpostavka je da su monasi i učeni ljudi bili zaslužni za prenošenje igre iz Kine. U Japanu je Go jako brzo postao omiljena igra aristokratije. Biti dobar u Go-u je bila stvar velikog prestiža.

 

Početkom XVII veka, tokom Edo perioda, u Japanu se osnivaju četiri škole, gde počinje rad na širenju i unapređivanju Go-a. Sledećih 300 godina ove škole su se takmičile između sebe, sve dok do Japana nije stigla modernizacija i zapadnjačka kultura, kada počinje otvaranje i ka ostalim zemljama.

U Evropu je igra stigla iz Japana, kroz više “kanala” –  diplomate, misionari i mornari su donosili saznanja o igri sa svojih putovanja po dalekom istoku. Početkom 20. veka, jedna od prvih garnitura za Go je stigla u Pulu, važnu luku tadašnje austrougarske monarhije.

U periodu ubrzanog povezivanja, trgovine i komunikacija, posle drugog svetskog rata, sa  napretkom tehnologije (štampa, tv, radio) dolazi i do širenja Go-a u Americi i Evropi. Znatiželjnici i “samotnjaci” okrenuti nauci bili su prvi igrači Weiqi-a.

Ta slika o prosečnom igraču, kao nekom ko se profesionalno bavi nekom disciplinom matematike i do danas je vrlo utemeljena. Što i ne treba da čudi – elementi matematike: brojanje, geometrijski i topološki pojmovi, oblici koji se ponavljaju, procena rizika i dobitka… su tu – u svakom trenutku jedne partije.

Ipak, ne treba gajiti tu predrasudu (“igra za pametne”) – Weiqi je igra za sve, bez obzira na godine, pol, rasu, veru, naciju, psiho-fizičku ili neku drugu društvenu karakteristiku. Možda ne mogu svi dostići najviše nivoe, niti napredovati istom brzinom, ali svi mogu igrati i uživati u tome, kroz različite aspekte igre (partije sa društvom na malim i velikim tablama, na takmičenjima, rešavanju različitih tipova problema,…).

Weiqi i Kina – milenijumi istorije

Legenda o caru Yao-u koji naručuje pravljenje igre kako bi disciplinovao svog sina vezuje se za period 2300 godina pre nove ere. Ipak, nije moguće sa sigurnošću utvrditi koliko ima osnova u ovoj legendi. Na osnovu spisa se može tvrditi da je igra postojala u četvrtom veku pre nove ere. Najstariji pronađeni artefakti potiču iz vremena Han dinastije (Western Han Dynasty (206 BC – 24 AD) u Shaanxi provniciji.

Igra opkoljavanja ili Weiqi, naziv pod kojim je igra danas poznata, nije se koristio oduvek. Stari naziv za Weiqi je Yi, i pod tim imenom se pojavljuje u spisima Zuo Zhuan, Konfučijevim “Razgovorima” (Analects of Confucius), i u Mencijevim spisima.

Veruje se da je prvobitna tabla za Weiqi bila veličine 17×17, ali da se od vremena Tang Dinastije (618–907) igra na tabli veličine 19×19 i da se podjednako igrala na dvorovima, među plemstvom i među građanima.

Od XVI veka Weiqi se posmatrao kao jedna od četiri veštine (uz kaligrafiju, slikanje, sviranje guqin-a) školovanih ljudi, činovnika i plemića.

U zapadnim izvorima, nema puno informacija o tome kako se Weiqi razvijao u Kini tokom većeg dela srednjeg veka, što i ne treba da čudi s obzirom na značaj pisanih izvora i stepen razvoja u Japanu tog perioda.

U modernim vremenima, na Weiqi se uglavnom posmatralo kao na zanimaciju obrazovanih; tokom kulturne revolucije, Weiqi je tretiran kao buržoaska igra, pa su se igrači okupljali u tajnosti.

Moderna era – značajni trenuci iz perspektive Evrope

Školovanje igrača iz zapadnog sveta je bila prva velika stepenica za razvoj Weiqi-a van dalekog istoka. Ukupno 10 igrača iz Amerike i Evrope je steklo status profesionalnih igrača u periodu 1978-2012. Od 2012. još troje je dobilo titule pro igrača na isti način (od toga ukupno pet žena). Da bi došli do te titule, igrači su išli na školovanje u Japan i Koreju, gde su tokom nekoliko godina radili po 8-10 sati dnevno na Go veštinama. Od 2012. i kontinentalne asocijacije – američka i evropska, počele su da organizuju turnire za status profesionalnog Go igrača – 12 igrača je dostiglo titulu pro igrača na taj način u periodu 2012-2019.

Druga važna činjenica za razvoj Weiqi-a u Evropi je bila (i dalje je) povezivanje sa dalekoistočnim profesionalnim igračima – na kongresima u periodu od par nedelja. Posebno mesto zauzimaju Kineski/Japanski/Korejski igrači koji su emigrirali u Evropu i Ameriku, i bavili se mentorskim i pedagoškim radom.

Najznačajnija promena za Go svet je nastala sa razvojem interneta i pojavom veb servera za igranje. Tokom prvih godina 2000-ih, “razdaljine” su se smanjile, i odjednom je igranje partija protiv igrača iz celog sveta postala svakodnevnica. Prepreka napredovanju zbog nedostatka jakih igrača, koje su imali igrači prethodnih generacija – nestala je, i to je rezultiralo u stvaranju ambijenta za pojavljivanje već pomenutih evropskih i američkih profesionalnih igrača.


Četvrta važna pojava u modernom zapadnom Weiqi svetu bila je pojava Hikaru no Go mange i animirane serije – tada se talas mladih igrača od 10-15 godina širom sveta zainteresovao i počelo da igra Go. To je trajalo nekoliko godina u periodu oko 2000. godine, kad je prvi put objavljna u Japanu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *